RTX 5070 Ti, RX 9070 XT, RTX 4070 SUPER… Ekran kartı alırken karşımıza çıkan bu isimler ilk bakışta karmaşık görünür. Oysa her harfin ve her sayının belirli bir anlamı var. Bu isimleri okumayı öğrendiğinizde bir kartın hangi nesilden geldiğini, hangi seviyede olduğunu ve aynı ailedeki diğer modellerden ne kadar güçlü olduğunu tek bakışta anlayabilirsiniz. Bu yazıda Nvidia ve AMD ekran kartlarının isimlerini örneklerle adım adım çözüyoruz.

Bir ekran kartı ismi hangi parçalardan oluşur?

Nvidia'nın RTX 5070 Ti modelini örnek alalım. İsim dört parçadan oluşur:

  • RTX: Kartın ait olduğu seri ve sahip olduğu temel özellikler.
  • 50: Kartın nesli, yani hangi kuşaktan geldiği.
  • 70: Kartın sınıfı, yani aynı nesil içindeki güç seviyesi.
  • Ti: Aynı sınıfın daha güçlü sürümü olduğunu gösteren ek isim.

Türkiye'de bu kart genelde "RTX beş bin yetmiş Ti" diye okunur. Nesil ve sınıf bilgisi aynı sayının içinde yan yana durduğu için ilk iki hane nesli, son iki hane ise sınıfı gösterir.

RTX ne anlama geliyor?

RTX, kartın ışın izleme (ray tracing) ve yapay zekâ için özel donanım birimlerine sahip olduğunu gösterir. Işın izleme, ışığın, gölgelerin ve yansımaların gerçeğe çok daha yakın görünmesini sağlar. Yapay zekâ birimleri ise DLSS gibi teknolojilerle oyunu daha düşük çözünürlükte çizip görüntüyü akıllıca büyütür ve böylece FPS'i artırır.

Nvidia bu seriyi 2018'de RTX 20 serisiyle başlattı. Eski GTX kartlarda bu özel birimler yoktu. GTX 16 serisi gibi kartlar bu yüzden ışın izlemeyi ve DLSS'i donanım düzeyinde desteklemez. Bugün Nvidia'nın yeni oyuncu kartlarının tamamı RTX ismini taşıyor.

Nesil: Baştaki sayı

İsimdeki ilk iki hane kartın neslini gösterir. Nesil numarası büyüdükçe kart daha yeni bir mimariyle gelir:

  • RTX 20 serisi: 2018
  • RTX 30 serisi: 2020
  • RTX 40 serisi: 2022
  • RTX 50 serisi: 2025

Yani RTX 5070, RTX 4070'ten bir nesil daha yenidir. Yeni nesil genellikle daha verimli çalışır ve yeni teknolojileri destekler. Ancak yeni nesil her zaman her eski karttan güçlü demek değildir. Eski neslin üst sınıf bir kartı, yeni neslin alt sınıf bir kartından daha hızlı olabilir. Bu yüzden nesli mutlaka sınıfla birlikte değerlendirmek gerekir.

Sınıf: Sondaki iki hane

Son iki hane kartın aynı nesil içindeki seviyesini gösterir. Bu sayı büyüdükçe kartın gücü de artar:

  • 50: Giriş seviyesi, hafif oyunlar ve günlük kullanım için.
  • 60: Orta seviye, 1080p oyunlar için en çok tercih edilen sınıf.
  • 70: Üst orta seviye, 1440p oyunlarda güçlü performans.
  • 80: Üst seviye, yüksek ayarlarda 1440p ve 4K.
  • 90: Zirve, serinin en güçlü ve en pahalı kartı.

Örneğin RTX 5060, RTX 5070 ve RTX 5090 aynı nesilden gelir. Aralarındaki fark sınıftan kaynaklanır ve RTX 5090 bu üçü arasında açık ara en güçlüsüdür.

Ti ne demek? Neyi daha güçlü?

Ti (Titanium) eki, aynı sınıfın daha güçlü sürümünü gösterir. Ti modeller daha fazla işlem çekirdeğiyle, çoğu zaman da daha fazla bellekle gelir. RTX 5070 ile RTX 5070 Ti'yi karşılaştırınca fark net görülür:

  • RTX 5070: 6.144 CUDA çekirdeği, 12 GB bellek
  • RTX 5070 Ti: 8.960 CUDA çekirdeği, 16 GB bellek

RTX 5070 Ti yaklaşık %46 daha fazla çekirdeğe ve 4 GB daha fazla belleğe sahip. Bu yüzden oyunlarda normal modelden belirgin şekilde daha hızlıdır. Fiyatı da buna göre daha yüksektir. Ti modeller çoğu zaman bir üst sınıfa yaklaşan performans sunar.

SUPER ne demek?

SUPER, bir kart piyasaya çıktıktan bir süre sonra gelen yenilenmiş ve güçlendirilmiş sürümdür. Nvidia SUPER modellerle aynı sınıfı daha fazla çekirdekle tekrar sunar. RTX 40 serisi bunun iyi bir örneğidir:

  • RTX 4070: 5.888 CUDA çekirdeği
  • RTX 4070 SUPER: 7.168 CUDA çekirdeği

RTX 4070 SUPER, normal RTX 4070'ten oyunlarda yaklaşık %15 daha hızlıdır. Kısacası Ti ve SUPER ekleri aynı sınıfın "daha güçlü" versiyonlarını gösterir. Ti genellikle ilk çıkışta gelen güçlü sürümdür, SUPER ise sonradan gelen yenilenmiş sürümdür. Bazı modellerde ikisi birlikte de kullanılır, örneğin RTX 4070 Ti SUPER.

AMD Radeon isimleri nasıl okunur?

AMD de benzer bir mantık kullanır. Güncel örneğimiz Radeon RX 9070 XT:

  • RX: AMD'nin Radeon oyuncu kartı serisi.
  • 9: Kartın nesli. RX 9000 serisi, AMD'nin RDNA 4 mimarisiyle 2025'te çıkan kartlarıdır.
  • 070: Kartın sınıfı. AMD bu nesilde sınıf numaralarını Nvidia'yla aynı mantığa getirdi. RX 9070, Nvidia'nın 70 sınıfıyla, RX 9060 ise 60 sınıfıyla karşılaştırılacak şekilde konumlandı.
  • XT: Aynı sınıfın daha güçlü sürümü, yani Nvidia'daki Ti'nin karşılığı.

AMD bu nesilde 8000 numarasını atlayıp doğrudan 9000'e geçti. Bunun bir nedeni de isimlerin Ryzen 9000 işlemcilerle uyumlu olmasıydı. XT ekinin farkı yine somut olarak görülebilir:

  • RX 9070: 56 işlem birimi, 3.584 akış işlemcisi, 16 GB bellek
  • RX 9070 XT: 64 işlem birimi, 4.096 akış işlemcisi, 16 GB bellek

RX 9070 XT, 4K oyunlarda normal modelden yaklaşık %10-15 daha yüksek performans sunar. Eski nesil AMD kartlarda bir de XTX eki vardı. Örneğin RX 7900 XTX, o neslin en güçlü sürümüydü.

Laptop ekran kartlarında dikkat edilmesi gerekenler

Laptoplarda aynı isimli ekran kartı, masaüstündekiyle aynı güçte değildir. İnce bir kasada ısınmayı kontrol etmek gerektiği için laptop kartları çok daha düşük güçte çalışır. Çoğu zaman çekirdek sayısı ve bellek de azdır. RTX 5070 üzerinden karşılaştıralım:

  • Masaüstü RTX 5070: 6.144 CUDA çekirdeği, 12 GB bellek, yaklaşık 250 W güç
  • Laptop RTX 5070: 4.608 CUDA çekirdeği, 8 GB bellek, laptopa göre 50-100 W güç

Laptop kartları arasında bile büyük fark olabilir. Aynı laptop RTX 5070, 100 W güç limitli bir cihazda 50 W'lık bir cihaza göre çok daha yüksek saat hızlarına çıkar ve ham işlem gücü yaklaşık %65 daha yüksektir. Bu yüzden laptop alırken ekran kartının adına ek olarak güç limitine (TGP) de mutlaka bakın. Bu değer genelde ürünün teknik özelliklerinde watt olarak yazar.

Ekran kartı seçerken nelere bakmalı?

  • Önce sınıfa bakın: Bütçenize uygun sınıfı belirleyin. 1080p için 60, 1440p için 70 sınıfı genelde iyi bir başlangıçtır.
  • Nesilleri birlikte değerlendirin: Eski neslin üst sınıfı, yeni neslin alt sınıfından güçlü olabilir. Sadece nesil numarasına bakarak karar vermeyin.
  • Ek isimlerin farkını fiyatla karşılaştırın: Ti, XT ve SUPER modeller daha güçlüdür ama fiyat farkı her zaman performans farkına değmeyebilir.
  • Belleği göz ardı etmeyin: Yüksek çözünürlüklerde ve yeni oyunlarda 12 GB ve üzeri bellek giderek daha önemli hâle geliyor.
  • Test sonuçlarına bakın: İsim iyi bir başlangıç noktası verir ama kesin karar için oynayacağınız oyunlardaki FPS testlerini inceleyin.
  • Laptopta TGP'yi kontrol edin: Aynı isimli kart, güç limitine göre çok farklı performans gösterebilir.

Kısaca

  • RTX: Işın izleme ve yapay zekâ destekli Nvidia serisi.
  • Baştaki sayı (50, 9): Kartın nesli.
  • Sondaki iki hane (70): Kartın sınıfı. Büyüdükçe kart güçlenir.
  • Ti ve XT: Daha fazla çekirdekle gelen, aynı sınıfın daha güçlü sürümü.
  • SUPER: Sonradan gelen yenilenmiş ve güçlendirilmiş sürüm.
  • Laptop kartları: Aynı isme rağmen daha düşük güçte çalışır.