GTA 6'nın PS5'teki indirme boyutunun yaklaşık 210 GB olduğu ortaya çıktı. Bu, ilk PS5'in oyunlara ayrılan boş alanının neredeyse üçte biri demek. Peki oyunlar neden bu kadar büyüdü? Bir zamanlar birkaç megabayta sığan oyunlar bugün neden yüzlerce gigabayt yer kaplıyor? Bu yazıda boyut artışının arkasındaki 5 temel nedeni örneklerle anlatıyoruz.

Geçmişten bugüne oyun boyutları

Oyun boyutlarının ne kadar hızlı büyüdüğünü görmek için farklı dönemlerden birkaç örneğe bakmak yeterli:

  • Super Mario 64 (1996): 8 MB'lık bir kartuşa sığıyordu.
  • Titanfall (2014): PC'de 48 GB kurulum boyutuyla dönemine göre çok büyük bulunmuştu.
  • The Witcher 3 (2015): PS4'te yaklaşık 50 GB.
  • Baldur's Gate 3 (2023): PC'de 150 GB depolama alanı istiyor.
  • GTA 6 (2026): PS5'te yaklaşık 210 GB.

Yani 30 yılda oyun boyutları kabaca 26 bin kattan fazla büyüdü. İlk PS5'in 825 GB'lık SSD'sinin yaklaşık 667 GB'ı oyunlara ayrılıyor. Bu alana GTA 6 boyutunda yalnızca üç oyun sığıyor.

1) Dokular: Görüntü keskinleştikçe dosya büyüyor

Dokular (texture), 3D modellerin yüzeylerine giydirilen görsellerdir. Bir duvarın tuğlaları, bir karakterin kıyafeti ya da bir arabanın boyası aslında birer doku dosyasıdır. Oyun boyutlarındaki en büyük payın sahibi de genellikle dokulardır.

  • Çözünürlük karesel artar: 1K (1024×1024) bir doku yaklaşık 1 milyon pikselden oluşur. 4K (4096×4096) bir doku ise yaklaşık 16,8 milyon piksel içerir. Kenar uzunluğu 4 kat artınca piksel sayısı 16 katına çıkar.
  • Tek yüzey, birden fazla doku: Modern oyunlarda bir yüzey için genellikle tek bir renk görseli kullanılmaz. Renk, normal (yüzey girintileri), pürüzlülük ve metaliklik gibi ayrı haritalar üst üste kullanılır. Yani görünen her yüzey birkaç dosya demek.
  • Büyük oran: Örneğin Ashes of the Singularity: Escalation'da dokular toplam oyun boyutunun yaklaşık yüzde 60'ını oluşturuyor.

4K ekranların ve yakın plan çekimlerin yaygınlaşmasıyla geliştiriciler daha yüksek çözünürlüklü dokular kullanıyor. Bu da boyut artışının en büyük nedeni.

2) Ses: Saatlerce diyalog ve onlarca dil

Ses dosyaları dokular kadar konuşulmasa da ciddi yer kaplar. Büyük bir oyunda saatlerce diyalog, film müziği ve binlerce efekt bulunur.

  • Dil seçenekleri: Oyunlar artık dünyanın her yerinde aynı gün çıkıyor. Her dil için diyalogların ayrı ayrı kaydedilmesi gerekiyor. 10 dilde seslendirme yapılan bir oyunda diyalog dosyaları da yaklaşık 10 katına çıkıyor.
  • Sıkıştırılmamış ses: 2014'te çıkan Titanfall'un 48 GB'lık PC kurulumunun yaklaşık 35 GB'ı sesten oluşuyordu. Geliştirici Respawn, düşük donanımlı PC'lerde işlemciyi yormamak için sesleri sıkıştırmadan sakladıklarını açıklamıştı.
  • Fikir vermesi için: CD kalitesinde (stereo, 16 bit, 44,1 kHz) sıkıştırılmamış 1 saatlik ses yaklaşık 635 MB yer kaplar.

3) Dünya: Daha büyük haritalar, çok daha fazla detay

Açık dünya oyunlarında haritalar her nesilde büyüyor. Ama asıl boyut artışı haritanın büyüklüğünden çok, içine konan detaydan geliyor.

  • Her bina, araç ve karakter için daha fazla poligon içeren 3D modeller kullanılıyor.
  • Girilebilen iç mekânlar, sokaklardaki eşyalar ve bitki örtüsü gibi detaylar artıyor.
  • Animasyon kayıtları, ara sahneler ve önceden hesaplanmış ışık verileri de oyun dosyalarına ekleniyor.

Kısacası daha yaşayan ve daha detaylı bir dünya, daha fazla veri demek.

4) Hız: Az sıkıştırma daha hızlı yükleme demek

Dosyaları daha çok sıkıştırmak boyutu küçültür ama oyun her açıldığında bu dosyaların açılması gerekir. Bu da yükleme sürelerini uzatır ve işlemciye yük bindirir. Bu yüzden geliştiriciler çoğu zaman hızı boyuta tercih eder.

  • Az sıkıştırılmış dosyalar daha hızlı yüklenir ama daha fazla yer kaplar.
  • Sabit disk döneminin mirası: Yavaş HDD'lerde verileri hızlı okuyabilmek için bazı oyunlar aynı dosyaları diskin farklı yerlerine defalarca kopyalıyordu. Bir GDC sunumuna göre Marvel's Spider-Man'in yaklaşık 10 GB'ı bu tür kopyalanmış verilerden oluşuyordu.

SSD'li yeni konsollar bu kopyalama ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Ama oyunların içeriği büyümeye devam ettiği için toplam boyut yine de artıyor.

5) Güncellemeler ve ek içerikler

Bugün oyunlar çıktıktan sonra da büyümeye devam ediyor. Sürekli güncellenen oyunlara her sezon yeni haritalar, karakterler, kostümler ve modlar ekleniyor. İlk gün indirdiğiniz boyut, birkaç ay sonra çok daha fazla olabiliyor. Çevrim içi modların ve ek paketlerin de eklenmesiyle GTA 6'nın boyutunun ilerleyen dönemde artması bekleniyor.

Oyun boyutları küçülebilir mi?

Boyut artışını yavaşlatan teknolojiler de var:

  • Donanımsal sıkıştırma: PS5, Oodle Kraken sıkıştırmasını işlemciyi yormadan çözen özel bir donanıma sahip. Bu sayede bazı oyunlar PS5'te çok daha küçük. Örneğin Alan Wake Remastered PS4'te yaklaşık 57 GB yer kaplarken PS5'te yaklaşık 28 GB.
  • Daha akıllı doku sıkıştırma: Oodle Texture gibi teknolojiler, görüntü kalitesini çok az etkileyerek dokuları daha iyi sıkıştırılabilir hale getiriyor.
  • İsteğe bağlı paketler: Bazı oyunlar yüksek çözünürlüklü doku paketlerini ve ek dil paketlerini ayrı indirme olarak sunuyor. Böylece herkes sadece ihtiyacı olanı indiriyor.

Özet

Oyunların boyutu tek bir nedenle değil, birçok etkenin birleşmesiyle büyüyor: daha keskin dokular, onlarca dilde ses, daha büyük ve detaylı dünyalar, hız için az sıkıştırılmış dosyalar ve sürekli gelen güncellemeler. Kısacası daha iyi görüntünün, daha zengin sesin ve daha büyük dünyaların bedeli gigabayt. GTA 6'nın yaklaşık 210 GB'lık boyutu da bu gelişimin bugünkü en büyük örneklerinden biri.